تبلیغات
شعبه 37 شورای حل اختلاف مجتمع شماره دوشیراز - دریافت حق و حقوق مادی از سوی زنان پس از طلاق سخت و پردردسر

دریافت حق و حقوق مادی از سوی زنان پس از طلاق سخت و پردردسر

نوشته شده توسط:نیکزاد عباسی
دوشنبه 3 اسفند 1388-11:25 ب.ظ

دریافت حق و حقوق مادی از سوی زنان پس از طلاق سخت و پردردسر
نویسنده : فضه میرباقری -نقل از روزنامه جام جم
در 7 شماره گذشته از روزنامه جام‌جم، مطالب متنوعی در خصوص پرونده‌های طلاق منتشر شد. در همین صفحات از زبان یكی از قضات دادگستری، ماهیت طلاق را برای شما توضیح دادیم و به تفصیل نوشتیم ماهیت طلاق چیست و چرا مرد می‌تواند هر زمانی كه دلش خواست همسرش را طلاق دهد. زن چگونه می‌تواند از همسرش طلاق بگیرد و در زمان طلاق حقوق قانونی زن چه سرنوشتی پیدا می‌كند. در ادامه این مباحث نیز به تحلیل و بررسی بندهای مختلف عقدنامه پرداختیم و با شرح جزء به جزء هر یك از آنها، نگاه قانون به سند ازدواج به عنوان قرارداد میان همسران را تحلیل و بررسی كردیم. در این قسمت، خواننده مطلب تازه و جدیدی با عنوان «زندگی پس از طلاق» خواهید بود. در این نوشتار ناصر سربازی، وكیل پایه یك دادگستری به پرسش‌های خبرنگار ما در این خصوص پاسخ داده است و شما مطالب جالبی را در این مورد خواهید خواند.

روایات فراوانی در دین اسلام از طلاق به عنوان امری مذموم و ناپسند نام می‌برند. طلاق به تعبیری مكروه‌ترین حلال خداوند است و از وقوع آن عرش الهی به لرزه می‌افتد. بر در و دیوار دادگاه‌های خانواده نیز همیشه جمله‌های مختلفی وجود دارند كه مراجعه‌كنندگان را از رفتن به سوی طلاق منع و توصیه می‌كنند با استفاده از مشاوره و شیوه‌های دیگر، از این حلال خداوند چشم‌پوشی كنند و كانون زندگی خود را متلاشی نكنند؛ اما طلاق در نهایت یك راه‌حل است كه می‌تواند زن و مرد را از تحمل یك زندگی سخت و آزاردهنده نجات دهد. فرقی هم نمی‌كند كه زن مقصر باشد یا مرد. نكته مهم این است كه زندگی مشترك با هدف و فلسفه خاصی تشكیل شده و وقتی زندگی به سمت و سویی برود كه تحمل آن برای هر دو طرف سخت و مشكل باشد و از فلسفه و مسیر اولیه خود فاصله بگیرد، برای این‌كه به همسر و احیانا فرزندان صدمه بیشتری وارد نشود، طلاق توصیه می‌شود.

طلاق دقیقا مانند مرگ است، اما یك ویژگی مهم دارد. این كه به فرد مُرده باز هم فرصت داده می‌شود زندگی جدیدی را تجربه كند. گاه طرفین ابتدای یك اختلاف خانوادگی به این نتیجه می‌رسند كه دیگر ادامه زندگی ممكن نیست و بهتر است به شكلی آبرومندانه و بی‌سروصدا به این رابطه پایان دهند. گاهی نیز طرفین با طرح انواع و اقسام پرونده‌ها می‌كوشند طرف مقابل را تحت فشار قرار دهند. این تحت فشار قرار دادن یا با هدف وادار كردن طرف مقابل به چشم‌پوشی از حق و حقوقش صورت می‌گیرد یا با این‌ هدف كه سر زندگی‌اش بازگردد. در چنین مواقعی ممكن است سال‌ها از اختلافی خانوادگی بگذرد، اما طرفین همچنان زندگی جداگانه و مشترك داشته باشند. در چنین وضعیتی محدودیت‌های فراوانی برای زنان به وجود می‌آید. گاه مردان در چنین شرایطی اقدام به ازدواج مجدد و مخفیانه می‌كنند و زندگی تازه‌ای را در كنار سر دواندن و آزار و اذیت همسر اول خود ادامه می‌دهند.

اگر شما یا اطرافیانتان در چنین وضعیتی قرار دارید، به این مساله توجه كنید كه اگر زن یا مردی 4 ماه از یكدیگر دور بمانند، این رابطه از نظر شرعی دچار مشكل می‌شود و وصال مجدد همسران تابع شرایط خاصی خواهد بود. اما پیچیده‌ترین پرونده‌ها نیز در نهایت با تلاش و مشاوره دادگاه، یا به سمت زندگی سوق داده می‌شود یا به سمت جدایی. نشانه مشخص در حل‌وفصل این اختلاف‌های طولانی هم رضایت طرفین به چشم‌پوشی از حق و حقوق خود یا امتیاز دادن یكی از طرفین به دیگری است. شكل دیگر ماجرا چنین است كه مرد یا زن كه تا مقطعی برای برقراری دوباره این پیوند سست شده تلاش می‌كردند و با رفتارهایی همچون تماس‌های تلفنی، فرستادن اقوام و بزرگ‌ترها، نامه نوشتن و حتی در مواردی اذیت و آزار تلفنی طرف مقابل به او علاقه نشان می‌دادند، دیگر هیچ واكنشی نسبت به طرف مقابل خود نشان نمی‌دهند و سكوت می‌كنند. در چنین شرایطی پرونده بسادگی به سمت طلاق می‌رود و با صدور حكم، زندگی مشترك از بن‌بست خارج می‌شود و همسران خود را آماده ورود به دنیایی تازه می‌كنند.

چگونگی ثبت طلاق در شناسنامه

اولین گام برای ورود به دنیای جدید، ثبت واقعه طلاق در شناسنامه است. پس از قطعی شدن حكم طلاق، خوانده پرونده یا طرفین در صورت توافقی بودن تا 3 ماه فرصت دارند ضمن مراجعه به محضر، این حكم را اجرا كنند و اگر در این امر تاخیری رخ دهد، این حكم از درجه اعتبار ساقط است. طبق گفته‌های ناصر سربازی، پس از قطعی شدن حكم، خواهان پرونده باید درخواست گواهی قطعیت حكم را از دادگاه مطرح كند تا با در دست داشتن این گواهی و نامه‌ای كه از سوی شعبه دادگاه خواهان را به محضر معرفی می‌كند، برای ثبت واقعه طلاق اقدام كند. در شكل توافقی، طرفین پرونده یا وكلای آنها باید در محضر حضور داشته باشند، اما اگر طلاق به درخواست یكی از طرفین صورت گیرد و حكم طلاق یكطرفه را داشته باشد، بدون حضور طرف مقابل نیز در محضر قابل اجراست. این مساله‌ای است كه در رای‌های صادره نیز به آن اشاره می‌شود و قاضی در انتهای رای قید می‌كند كه در صورت عدم حضور خوانده، با شرایطی كه در حكم نوشته شده محضر از سوی دادگاه اختیار دارد صیغه طلاق را جاری كند. در چنین مواقعی خوانده پرونده برای اطلاع از چگونگی اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در شناسنامه خود یا باید به دفترخانه‌ای كه صیغه طلاق در آن جاری شده مراجعه كند و با دادن شناسنامه‌اش تقاضای اجرای صیغه طلاق را بنماید یا این‌كه اگر نشانی و نام دفترخانه را نمی‌داند، به شعبه صادركننده رای طلاق مراجعه كند. شعبه‌های دادگاه نیز معمولا نامه طلاق را به دفترخانه خاصی می‌نویسند. گاهی هم این نامه مطلق است و خواهان پرونده در هر دفترخانه‌ای می‌تواند صیغه طلاق را جاری كند؛ اما گاهی به دلیل ابهام موجود در حكم، ممكن است دفترخانه از دادگاه در خصوص حكم طلاق استعلام و این پرسش را مطرح كند كه آیا رای قطعی شده یا خیر. در چنین مواقعی ممكن است از این طریق ردپای محضر صادركننده حكم طلاق در پرونده باقی بماند.

پس از طلاق نیز رونوشت طلاق نامه از سوی محضر برای سازمان ثبت احوال ارسال می‌شود تا در مشخصات سجلی افراد ثبت شود، اما اگر طلاق به شكل توافقی صورت گیرد و طرفین در محضر حاضر شوند، دیگر نیازی به ارسال این مساله به سازمان ثبت احوال نیست، چون خود طرفین حاضر به این كار شده‌اند.

نكته مهم در چنین مواردی این است كه ممكن است در فاصله صدور حكم طلاق در دادگاه تا اجرای آن در محضر، توافق‌هایی میان همسران شكل بگیرد. گاهی اوقات طرفین تصور می‌كنند می‌توانند با مراجعه به محضر، این توافق‌ها را در آنجا رسمی كنند اما طبق گفته‌های ناصر سربازی، وكیل پایه یك دادگستری، محضر صرفا توافق‌های صورت گرفته در دادگاه را كه در حكم درج شده، عینا در طلاق نامه منعكس و آنها را اجرا و ثبت می‌كند و محضر اجازه ندارد توافق جدیدی را جز آنچه در طلاق نامه بوده، ذكر كند و در هر صورت اگر توافقی درباره كاهش یا افزایش مهریه یا دیگر حقوق زن یا حضانت فرزندان حاصل شد، طرفین باید با مراجعه مجدد به دادگاه، تقاضا كنند تا این موارد بار دیگر در قالب حكم مشخصی درج شود كه به آن اصطلاحا «حكم اصلاحی» می‌گویند. اما زن و مرد می‌توانند توافق‌هایی جزئی را در قالب «طلاق‌نامه» ذكر كنند. مثلا اگر مهریه زن 200 سكه است و مرد موظف به پرداخت 100 سكه آن به صورت نقد شده، زن می‌تواند بابت دریافت 50 سكه از آن، به مرد مثلا مهلتی یكساله بدهد و در مقابل تضمین لازم را هم از او كسب كند اما در خصوص مسائل مهمی مانند حضانت حتما نیاز به رای اصلاحی است.

مهریه، پیوند دهنده دائمی رابطه همسران

براساس گفته‌های ناصر سربازی وكیل دادگستری، مطابق مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام، دادگاه در زمان طلاق وظیفه دارد تكلیف حق و حقوق زوجین از قبیل مهریه، نفقه و اجرت‌المثل را مشخص كند. مشخص و تعیین كردن هم این طور است كه از زن می‌پرسد آیا قبلا مهریه و نفقه را گرفته است یا خیر؟ ممكن است زن بگوید قبلا مطالبه كرده و بر اساس حكم دادگاه در حال دریافت است یا این‌كه مطالبه كرده اما هنوز پرونده به رای نرسیده است. یا این‌كه می‌گوید مطالبه نمی‌كند و این حقوق همچنان بر ذمه مرد است كه در هر زمان كه همسرش خواست، به او بپردازد. گاهی زن هنگام طلاق مهریه‌اش را می‌بخشد.

طلاق دقیقا مانند‌ مرگ است، اما یك ویژگی مهم دارد. این كه به فرد مُرده باز هم فرصت داده می‌شود زندگی جدیدی را تجربه كند

گاهی می‌گوید نمی‌بخشم اما مطالبه هم نمی‌كند و به صورت مسكوت می‌گذارد. اما این مهریه هم بر ذمه زوج باقی می‌ماند و هر زمان زن درخواست كرد، مرد باید آن را بپردازد. اگر هم پیش از صدور حكم طلاق، دادگاه در خصوص مهریه اعلام نظر كرده و مثلا حكم به پرداخت اقساطی آن داده باشد، دیگر افزایش این مبلغ یا اختصاص پیش قسط یا حكمی مبنی بر این‌كه بخشی از مهریه باقیمانده به صورت نقدی پرداخت شود معنایی ندارد و بعد از طلاق مطابق وضعیت گذشته پرداخت ادامه می‌یابد. اگر در زمان طلاق روابط مالی میان همسران مشخص شده باشد، با پایان یافتن این پیوند، رابطه میان همسران تنها در قالب یك فرد طلبكار و بدهكار شكل می‌گیرد. اما با حضور «فرزند یا فرزندان مشترك»، رابطه همسران آن‌گونه كه این وكیل دادگستری می‌گوید، تا سال‌های سال ادامه خواهد داشت و در خصوص مسائلی همچون ملاقات فرزند، نفقه فرزند مشترك، هزینه‌های تحصیل و ازدواج، خروج فرزند مشترك از كشور و... ممكن است اختلاف‌هایی میان همسران ایجاد شود. در چنین شرایطی اگر یكی از طرفین كه حضانت فرزند یا فرزندان با اوست فوت كند، حضانت به فرد دیگری می‌رسد. طلاق به دلیل آن‌كه پایان زندگی است، معمولا برای هر دو طرف هزینه دارد. گاهی نیز مرد یا زن به شكلی یكطرفه مجبور به پذیرش و پرداخت این هزینه می‌شوند تا از یك زندگی غیرقابل تحمل رها شوند.

ناصر سربازی می‌گوید: مشاهده‌های من در دادگاه‌های خانواده نشان می‌دهد كه زنان هنگام به اجرا گذاشتن مهریه یا مطالبه دیگر حقوق قانونی خود، اگر بتوانند بخش عمده‌ای از حق خود را مطالبه كنند، موفق خواهند بود. برای روشن شدن این بحث زنی را در نظر بگیرید كه مهریه‌اش 1000 سكه طلاست. اگر این زن در زمان مطالبه مهریه موفق به دریافت مثلا 100 تا 300 سكه به شكل یكجا و ادامه آن به صورت قسطی شود، عقلا و عرفا «برنده» محسوب می‌شود اما اگر این زن تمام مهریه‌اش از دم قسط شود، «بازنده» خواهد بود. مقطع دیگری كه زن می‌تواند شانس خود را برای موفقیت بیازماید، زمان طلاق است. اگر همسر این مرد بخواهد او را طلاق دهد و بخشی از این مهریه را یكجا به او بپردازد، باز هم این زن برنده است. اما اگر دریافت سكه‌ها به صورت ماهانه باشد؛ حتی با در نظر گرفتن افزایش قیمت سكه كه در اقتصاد ایران و جهان به دلیل افزایش قیمت طلا طبیعی است، در چنین شرایطی باز هم این زن بازنده محسوب می‌شود. حالا اگر مقطعی چند ساله هم به این موضوع اضافه شود و زن چند سالی برای احقاق حقوق خود به دادگاه رفت و آمد كند و در نهایت همه مهریه خود را به صورت اقساطی دریافت كند، حس بازنده بودن تشدید می‌شود. چنین وضعیتی در خصوص مردان نیز صدق می‌كند. به همین دلیل در اغلب موارد زنانی كه مهریه‌های سنگینی دارند ترجیح می‌دهند تا با دریافت بخشی از آن به شكل یكجا مثلا معادل 50 سكه از دریافت بقیه مهریه خود چشم‌پوشی كرده و به صورت توافقی با همسر خود طلاق بگیرند.

چرا در‌قانون‌‌ برای‌طلاق‌ رجوع‌‌پیش‌بینی شده است؟

طرح دادخواست طلاق به عنوان یكی از پیچیده‌ترین و سخت‌ترین پرونده‌های خانوادگی همیشه به این معنی نیست كه طرفین تمایلی به ادامه زندگی با یكدیگر ندارند و واقعا قصد و نیت آنها جدایی است، بلكه در برخی موارد تصمیم به طلاق ‌صرفا احساسی است كه یكی از طرفین برای رهایی از زندگی می‌گیرد و حاضر به پرداخت هزینه‌ها و ضرر و زیان‌های آن نیز می‌شود. قانون به عنوان مرجعی كه وظیفه حفظ و حراست از نهاد مقدس خانواده را دارد، در برابر اصرار و تمایل همسران برای جدایی از یكدیگر چاره‌ای جز پذیرش خواست آنها ندارد و پس از برگزاری جلسات مددكاری، مشاوره، داوری و... در نهایت و با توافق زوجین یا قرار گرفتن وضعیت آنها در چارچوب قانون مجبور به پذیرش خواست آنها می‌شود. البته احكام طلاقی كه از سوی دادگاه قطعی می‌شود نیز 3 ماه اعتبار دارد و هر یك از طرفین می‌توانند تا پایان این مدت به محضر مراجعه و تقاضای ثبت طلاق را بنمایند. این فرصت 3 ماهه نیز به این دلیل است كه شاید در اثر گذشت زمان و دور شدن از فضای دادگاه، نظر و رای طرفین عوض شود و با پشیمانی از كرده خود دوباره سر زندگی بازگردند. در چنین حالتی با عدم مراجعه به محضر و گذشت 3‌ماه، حكم صادر شده باطل می‌شود و برای آغاز زندگی مشترك نیاز به كار خاصی نیست و عملا انگار نه انگار كه دادخواستی بابت طلاق داده شده و رایی در این خصوص صادر شده است.

در نوعی از طلاق كه به طلاق خلع شناخته می‌شود و در آن خواهان زن است، زن به دلیل سختی و كراهتی كه از زندگی با همسرش دارد، در قبال بخشیدن بخشی از مهریه یا تمام آن یا حتی بیش از آن به همسرش از او جدا می‌شود. در چنین طلاقی شوهر بعد از طلاق دیگر حق رجوع ندارد و به محض خواندن صیغه طلاق زن و شوهر از هم جدا شده و نامحرم محسوب می‌شوند و تنها با عقد جدید می‌توانند زندگی خود را دوباره آغاز كنند. یعنی باید از همان ابتدا شرایط ازدواج مثل یك ازدواج اولیه مشخص و بعد از پذیرش طرفین عقد صورت گیرد. اما نوع دیگری از طلاق وجود دارد كه به طلاق رجعی شناخته می‌شود و مهم ترین مزیت آن این است كه در مدت عده مرد می‌تواند رجوع كند و بدون آن‌كه عقد جدیدی خوانده شود، بر اساس همان شرایط موجود در عقدنامه دوباره زندگی از سر گرفته شود. در تعریف قانونی رجوع نیز گفته شده «رجوع ، عبارت است از باز گرداندن مطلقه‌ای كه در عده است به نكاح سابق.» در طلاق رجعی، از زمان ثبت طلاق به مدت 3 ماه و 10 روز زن در ایام عده به سر می‌برد و در این مدت حق ازدواج ندارد. به همین سبب است كه در قانون زمانی كه مردی قصد طلاق همسرش را دارد علاوه بر مهریه و نفقه موظف به پرداخت نفقه ایام عده به همسرش است و این مطالبه مالی نیز مانند نفقه گذشته و اجرت‌المثل كارشناسی و از سوی دادگاه تعیین می‌شود.

در صورتی كه یكی از طرفین در ایام عده مایل به بازگشت سر زندگی خود باشد می‌تواند با مراجعه به دادگاه، تقاضای خود برای رجوع به همسرش را مطرح نماید و با ارسال اظهارنامه‌ای برای همسرش، این موضوع را كتبا به او اعلام كند. البته با توجه به مشكلاتی كه ممكن است این نوع طلاق برای طرفین در صورت رجوع ایجاد كند، محضرها معمولا تا پایان مدت عده اقدام به ثبت طلاق در شناسنامه طرفین نمی‌كنند.




foot pain diagnosis
چهارشنبه 7 تیر 1396 08:39 ب.ظ
Hello i am kavin, its my first time to commenting anyplace, when i read this
piece of writing i thought i could also make comment due to this sensible post.
http://jealouswager537.exteen.com
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 01:47 ب.ظ
We're a group of volunteers and opening a new scheme in our community.
Your web site offered us with valuable info to work on. You've done an impressive job and our whole
community will be thankful to you.
BHW
سه شنبه 22 فروردین 1396 12:50 ب.ظ
I love your blog.. very nice colors & theme.
Did you make this website yourself or did you hire someone to do it for you?
Plz answer back as I'm looking to construct my own blog and would like to know where u got this from.

many thanks
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

:درباره وبلاگ


:آرشیو


:پیوندها


:پیوندهای روزانه


:نویسندگان


:نظرسنجی






The theme being used is MihanBlog created by ThemeBox