تبلیغات
شعبه 37 شورای حل اختلاف مجتمع شماره دوشیراز - آشنایی با ادله الکترونیکی

آشنایی با ادله الکترونیکی

نوشته شده توسط:نیکزاد عباسی
چهارشنبه 2 دی 1388-04:22 ب.ظ

آیین دادرسی مدنی
، و به‌رغمِ این‌كه قریب به دو دهه است رایانه جایگاه خود را اندك‌اندك در میان ادارات و مؤسسات و سازمان‌های دولتی و غیردولتی باز می‌كند، تا رفته‌رفته سیستم سنّتی گردش كار اداری جایِ خود را به سیستم خودكار رایانه‌ای دهد، و برخلاف ادّعای اندیشمندان و اندیشه‌ورزان ما كه همواره از نو شدن سخن می‌رانند، هنوز در دانشگاه‌های ما از بحث ادلّه‌ی الكترونیكی و سایر مباحث متأثر از علوم و فناوری نوین خبری نیست و در دادگاههای ما سند الكترونیكی و ادلّه‌ی الكترونیكی اعتبار ندارد و هنوز كه هنوز است مقاله یا كتابی در این زمینه‌ها و زمینه‌های مشابه منتشر نشده است. و هنوز كه هنوز است در دروس كشف علمی جُرم به‌رغمِ ادعاهای مؤلفین و مدرسین آن مبنی بر علمی بودن و نوبودن، مطالب كلاسیك صد سال پیش مطرح است و هنوز كه هنوز است از مسائل نوین بی‌اعتنا گذر و به مسائل نوین بی‌اهمیت نظر می‌شود.

درست است كه شاید بحث جرایم رایانه‌ای با توجّه به عدم برخی مواد قانونی یا با توجّه به عدم موضوعیت نظر به عقب‌افتادگی فناوری و صنعتی تاكنون زیاد مهم نبوده است، امّا توسّل به ادلّه‌ی الكترونیكی همواره یكی از راه‌های اثبات ادّعا یا دفاع یا كشف جُرم بوده، كه متأسفانه مورد غفلت واقع شده است و می‌شود.
ما دراینجا جهت آشنایی، مختصری از نكات مقدّماتی را درباره‌ی ادلّه‌ی الكترونیكی می‌نویسیم.

2ـ ادلّه‌ی الكترونیكی

2ـ1ـ تعریف ادلّه‌ی الكترونیكی
هرگونه داده یا نرم‌افزار یا سخت‌افزار الكترونیكی كه بتواند اطّلاعات ارزشمندی در راستای اثبات ادعا، دفاع، كشف جرم، یا استدلال قضایی به‌دست دهد، دلیل الكترونیكی محسوب است. این اطّلاعات كه ممكن است در اسناد كاغذی موجود نباشد، می‌تواند نقش مؤثری در فرایند تعقیب كیفری یا دادرسی ایفا كند و با توجّه به توسعه‌ی فناوری الكترونیك به‌ویژه فناوری اطّلاعات و ارتباطات یكی از ابزارهای مهمّ فنّ حقوق محسوب خواهد بود.

2ـ2ـ اهمیّت ادلّه‌ی الكترونیكی
با توجّه به گسترش استفاده از فناوری رایانه در زمینه‌ی مدیریت اطّلاعات و افزایش بهره‌گیری از سیستم رایانه‌ای به‌جایِ پرونده‌های كاغذی، ذخایر ارزشمندی از اطّلاعات در سیستم‌های رایانه‌ای ایجاد می‌شود كه كشف آن و استناد بدان حائز اهمیّت خاص است، چنان‌كه قریب چند دهه است در دادگاههای كشورهای توسعه‌یافته به‌كار می‌آید. مسأله ی كشف ادلّه‌ی الكترونیكی را كشف رسانه‌ی الكترونیكی Electronic Media Discovery نیز می‌نامند. در پرونده‌های مختلفی از دعاوی اخیر كشورهای توسعه‌یافته ازجمله موارد آزار جنسی، نشر غیرمجاز، كلاهبرداری، اثبات ارتباط قربانی و متهم در موضوع قتل عمدی، اثبات سرقت اسرار تجاری و كاری و كشف دلیل و مدرك دالّ بر سایر اعمال مُجرمانه و غیره، از ادلّه‌ی الكترونیكی بهره جُسته‌اند. چه بسیار اطّلاعاتی كه در ادلّه‌ی الكترونیكی یافت می‌شود، امّا در جای دیگری آن را نمی‌توان یافت. چه بسیار مطالب تایپ‌شده كه چاپ از آن گرفته نشده است. چه بسا دلایل الكترونیكی مهمّی كه خوانده یا متشكی‌عنده از وجود آن آگاهی نداشته یا نسبت به حذف یا ذخیره‌ی آن بی‌خبر مانده است.
مثلاً در هنگام كار با بسیاری از نرم‌افزارها لاگ‌فایل‌هایی log files ایجاد می‌شود كه انواع مختلفی از اطّلاعات را بدون اطّلاع كاربر ثبت می‌كند یا مثلاً ممكن است كسی فكر كند كه با حذف یك پیام الكترونیكی یا ایمیل در شبكه، كلیه‌ی اطّلاعات آن از بین رفته، حال آن‌كه نسخه‌های دیگری از آن پیام در گره‌های دیگر شبكه وجود دارد. ادلّه‌ی الكترونیكی به رایانه ختم نمی‌شود و همه‌ی اطّلاعات قابلِ كسب از دستگاه‌های الكترونیكی ازجمله، تلفن همراه، دورنگار، پیجر تلفن، پیام‌گیر تلفن،پیام‌های صوتی، پیام‌های الكترونیكی و غیرِآن را نیز شامل است.

3ـ اسناد الكترونیكی
در حقوق ما سند (الف) نوشته‌ای است كه در مقام دعوی یا دفاع قابلِ استناد باشد (ماده‌ی 1284 ق. م و ماده‌ی 370 به بعد آیین دادرسی مدنی) (ب) مطلق دلیل است اعم از مكتوب یا ملفوظ و مرادف مدرك است و در همین معنی عبارتِ «سند كتبی» به‌كار رفته كه تلویحاً از وجود سند غیرمكتوب حكایت دارد.
از آنجا كه از شیوه‌های نوین كتابت ما، نگارش رایانه‌ای است، سند رایانه‌ای نیز داخل در تعریف خواهد شد. هر گونه‌ی دیگر نگارش الكترونیكی نیز سند الكترونیكی را در تعریف وارد می‌كند. پس، از نظر تحدید قانونی، منعی بر لحاظ اسناد الكترونیكی نداریم.
در كشورهای دیگر مقدار وسیعی از اسناد رسمی نیز با توجّه به امضای دیجیتال و ثبت دیجیتال داخل در تعریف سند رسمی می‌شوند و بدیهی است اسناد الكترونیكی جایگاه خاصی در حقوق آن كشورها پیدا نكرده‌اند.
سند در حقوق كشورهای دیگر دایره‌ی مصادیق گسترده‌تری دارد، مثلاً در قوانین انتاریو «اطّلاعاتی است كه به هر وسیله ثبت یا ضبط شده باشد» یا در قوانین فدرال ایالات متحده به «داده‌هایی كه به‌طریقِ الكترونیكی یا مغناطیسی» ضبط شده‌اند، اطلاق می‌شود و از این جهت به اسناد الكترونیكی و مغناطیسی تصریح دارد.

4ـ طریقه‌ی یافتن ادلّه‌ی الكترونیكی
پس از این‌كه مشخص گردید مدارك و ادلّه را نزد چه كسانی و در چه افزاری باید جُست، و احتمال بالایی بر وجود آن در افزارهای الكترونیكی آن اشخاص، خواه شخصی، خواه اداری، توسط مقام قضایی داده شد و مراحل قانونی بررسی آن افزارها انجام گرفت، آن افراز توسط كارشناس ادلّه‌ی الكترونیكی در محل، یا در صورت نیاز به كار بیشتر در اداره‌ی كارشناسی، یا در صورت نیاز به كار فنّی و تخصصی بر سخت‌افزار و نرم‌افزارهای دستگاه، در آزمایشگاه كارشناسی مورد بررسی تخصصی قرار می‌گیرد. كارشناسان ادلّه و مدارك الكترونیكی را به‌صُوَر و طُرُق مختلفی ممكن است بیایند. برخی از مواردی كه ممكن است توسط كارشناس ممكن است مورد بررسی قرار گیرد، بدین قرار است:
الف ـ رایانه
ب ـ دیسكت
پ ـ تلفن همراه
ت ـ منشی تلفنی
ث ـ شماره‌ یاب تلفن Caller ID
ج ـ ضبط صوت
چ ـ نرم‌افزارها
ح ـ پیجرهای تلفن
خ ـ پُست الكترونیكی
د ـ نوارهای كاست رایانه
ذ ـ لوح‌های فشرده
ر ـ دیسك‌های سخت
ز ـ كارتریج‌ها
س ـCMOS رایانه
ش ـ لاگ‌فایل‌های نرم‌افزارها
ص ـ كوكی‌های اینترنت Cookies
ض ـ فایل موقّت اینترنت Internet Temporary File Cookies
ط ـ تاریخچه اینترنتی History
ظ ـ رایانه‌های دیگر شبكه ازجمله سرویس‌دهنده‌ی شبكه
ع ـ پیام‌های الكترونیكی نرم افزار شبكه
غ ـ جعبه‌ی سیاه
ف ـ بانك‌های اطّلاعاتی
ق ـ پراكسی‌ها
.
.
.

لاگ‌فایل‌ها، فایل‌هایی هستند كه برخی نرم‌افزارها در مورد نحوه‌ی انجام برخی امور رایانه‌ای اطّلاعاتی در آن ثبت می‌نمایند. مثلاً، كاربر نرم‌افزار یك شركت یا اداره نسبت به تغییر برخی اطّلاعات موجود در بانك اطّلاعاتی به‌كار رفته در آن نرم‌افزار اقدام می كند، بدون اینكه كسی متوجّه او باشد، بدون اینكه شخص بداند ممكن است نرم‌افزار، انجام برخی امور مثلاً، تغییر برخی فیلدها را كه حائز اهمیّت باشند، ردگیری و ثبت نماید، و بدون این كه وی متوجّه باشد، نام كاربری ورود به نرم‌افزار و تاریخ تغییر فیلد مورد نظر را نیز در لاگ‌فایل ثبت كند.  آن‌گاه مشخص خواهد شد كه تغییردهنده‌ی فیلد در چه ساعتی و در چه روزی اقدام كرده است و اگر معلوم شود كه رمز كاربری مزبور در دست چه افرادی بوده است، به احتمال زیاد می‌توان آن فرد را شناسایی كرد. نظیر همین مورد را در تاریخچه اینترنتی ie می‌توان یافتم اگر تاریخچه اینترنتی روز خاصی را بررسی كنیممی‌توانیم بفهمیم وقتی آقای الف وارد اینترنت شده به چه وب‌سایت‌هایی مراجعه نموده، یا آیا اقدام به پُست الكترونیكی نموده است یا خیر.
كوكی‌ها Cookies، مسیرهای صفحات وب ملاحظه شده یا آنچه را شخص می‌خواسته ملاحظه نماید ثبت می‌كنند.
Internet Temporary File تقریباً حاوی كلّ اطّلاعاتی است كه در هنگام مراجعه به اینترنت، به‌صورت فایل ردّ و بدل شده است.
اینها راه‌هایی كلّی برای كشف ادلّه ی الكترونیكی بود، امّا هركس می تواند در اطّلاعات ذخیره‌شده در موارد فوق دست‌كاری كند، آن را حذف كند، تخریبش كند. مثلاً ممكن است كسی به دیسك سخت ضربه‌ی فیزیكی وارد كند یا با استفاده از جریان برق یا حرارت بالا به از بین بردن اطّلاعات آن اقدام نماید یا اطّلاعاتی فایلی را تغییر دهد یا فایلی را پاك كند یا ركوردهای بانك اطّلاعاتی را تغییر دهد یا ساعت سیستم را دست كاری كند و به تغییر اطّلاعات و آن‌گاه برگرداندن ساعت و تاریخ سیستم به زمان درست بپردازد. لذا همواره دو مسأله را باید مدّ نظر داشت: یكی این‌كه آیا اطّلاعاتی كه به‌دست آورده‌ایم قابل اعتماد است و دیگر مسأله‌ی حفاظت از اطّلاعات به‌دست آمده است.

5ـ یافتن اطّلاعات پنهان
همیشه اطّلاعات مورد نظر ما در رایانه مورد بررسی مشهود نیست یا به روش مألوف ساماندهی نشده است. باید به طُرُق مختلف نسبت به كشف آن اقدام نمود. ما در اینجا برخی روش‌های مؤثر در یافتن اطّلاعات پنهان را فهرست‌وار می‌آوریم:

5ـ1ـ جُست‌و‌جو در قسمت‌های مختلف رایانه
ممكن است اطّلاعاتی كه به دنبال آنیم در محلّ معمول ذخیره‌ی آن یا در محلّ منطقی ذخیره‌ی آن اطّلاعات، ذخیره نشده باشد. حتّی ممكن است اطّلاعات با صورت‌بندی یا فُرمت معمول نیز ذخیره نشده باشد. در صورت اخیر باید اَشكال احتمالی ممكن برای ذخیره‌ی آن اطّلاعات را جُست‌و‌جو نمود. و در صورت نخست، باید فایل‌های با فُرمت خاص یا با نام احتمالی خاص را جُست‌و‌جو نمود. جُست‌و‌جوی فایل در سیستم عامل به ما امكان می‌دهد تا فایل‌هایی با فُرمت خاص یا با نام خاص یا فایل‌هایی را كه احتمالاً در محدوده‌ی زمانی خاصّی ایجاد، ذخیره یا اصلاح شده‌اند، بیابیم.

5ـ2ـ فایل‌های پنهان یا Hidden
ممكن است برخی فایل‌های مهم در رایانه، مخفی شده باشد. برای این كار به سادگی در مشخصات آن، تغییری می‌دهند و نمایش پوشه ی مورد نظر را خاصّ فایل‌های با صفت غیرمخفی تعیین می‌نمایند. در این حالت در ویندوز استاندارد می‌توان در منوی view، گزینه‌ی folder option را انتخاب كرد و آن‌گاه گزینه‌ی show all files را برگزید. در سایر سیستم‌های عامل نیز راه‌های مخصوص به آن سیستم عامل وجود دارد. با این كار، كلّیّه‌ی فایل‌ها و پو‌شه‌های پوشه‌ی مورد نظر قابلِ رؤیت خواهند شد.
گاهی ممكن است به‌ دلیلی از دلایل جدول تخصیص فایل FAT در سیستم عامل درست روزآمد نشود، در نتیجه برخی فایل‌ها ناپدید خواهد شد. بعضی از نرم‌افزارها ازجمله برخی افزارهای سیستم عامل نظیرِ SCANDISK در اصلاحِ FAT كمك مؤثّری خواهد بود.

5ـ3ـ فایل‌های حذف‌شده Deleted Files
بسیاری از سیستم‌های عامل، فایل‌های حذف‌شده را در پوشه‌ای موسوم به Recycle Bin یا trash bin یا trash can با احتمال بازیافت آن ذخیره می‌نمایند. پس، در صورتی‌كه از این پوشه فایل حذف‌شده پاك نشده باشد، می‌توان آن را مورد بررسی قرار داد. فایل‌های پوشه‌ی بازیافت، هم به‌طور دستی ممكن است حذف شود، هم ممكن است بر اثرِ تكمیل ظرفیت آن، سیستم عامل اقدام به حذف آن نماید. روش مشابه در نسخه‌های اخیر DOS هم پیش‌بینی شده بود و با فرمانِ UNDELETE می‌توانستیم فایل‌های حذف‌شده را بازبینیم.
در سیستم عامل‌هایی كه از پوشه‌ی بازیافت استفاده نمی‌كنند، عمدتاً چنین روشی به‌كار می‌رود و این روش صرفاً تا وقتی كه اطّلاعات دیگری بر اطّلاعات آن فایل بازنویسی‌ نشده باشد به‌كار خواهد آمد.

5ـ4ـ مدیر چاپ
نظر به تفاوت سرعت رایانه و چاپگر، برنامه‌ای موسوم به مدیر چاپ Print Manager در سیستم عامل منظور می‌شود كه كار آن، مدیریت وظایف چاپگر است. اگر بتوان وظایف چاپ را بازیابی نمود می‌توان از نو نسخه‌ی چاپی از آن تهیه كرد. بدین طریق به اطّلاعات چاپ‌شده دست خواهیم یافت.

5ـ5ـ بررسی وب‌گاه‌ها
ممكن است نظر به وب‌گاه‌های مورد بازدید خوانده یا متهم در تاریخ خاص دلیلی به‌دست دهد. برای ملاحظه‌ی این وب‌گاه‌ها می‌توان از فایل تاریخچه استفاده كرد. ضمناً، فایل كوكی Cookies راه دیگری برای بررسی وب‌گاه‌های ملاحظه‌شده به‌دست می‌دهد.
6ـ لزوم تربیت كارشناسان ادلّه‌ی الكترونیكی
كشف و حفظ ادلّه‌ی الكترونیكی از جمله‌ی یكی از دهها تخصصی است كه آموزش و تربیت كارشناسان آن، محتاج به عنایت و همّت دستگاه قضایی است. با توجّه به این كه رفته‌رفته رایانه به‌عنوانِ یك پدیده در كشور ما جای خود را باز می كند، و طبیعتاً بخش مهمی از زندگی افراد و نهادهای جامعه را تحت‌الشعاع حضور خود قرا می‌دهد كه طبعاً بر زندگی قضایی مردم نیز تأثیر قابل ملاحظه‌ای خواهد نهاد، تربیت كارشناسان امور رایانه‌ی مسائل قضایی از جمله كارشناسان جرایم رایانه‌ای و كارشناسان ادلّه‌ی الكترونیكی برای دستگاه قضایی هم نیاز خواهد بود و هم ضرورت.

7ـ نتیجه
ابزارهای الكترونیكی ازجمله رایانه در بخش مهمّی از زندگی افراد جامعه مؤثّرند، و لذا بررسی روابط قضایی مردم را تحت تأثیر قرار می‌دهند. یكی از جمله موارد مربوط به مسایل قضایی، ادلّه‌ی الكترونیكی است كه بررسی، كشف، حفظ و ارائه‌ی آن محتاج به تخصص و آموزش ویژه است.



Cialis canada
دوشنبه 3 تیر 1398 03:49 ق.ظ

Whoa many of helpful advice.
cialis side effects cialis daily reviews canadian drugs generic cialis how to purchase cialis on line cialis y deporte comprar cialis 10 espa241a cialis prezzo al pubblico achat cialis en suisse cialis 5 mg buy cialis 100 mg 30 tablet
http://garbeahomb.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 11:55 ق.ظ

Kudos. I enjoy it.
comprar cialis navarr acquisto online cialis generic cialis at the pharmacy cialis pas cher paris click now cialis from canada cialis 5 mg para diabeticos estudios de cialis genricos tadalafil 20 mg cipla cialis online cialis en 24 hora
buy cialis 50mg
شنبه 1 تیر 1398 09:13 ب.ظ

Thanks a lot, Excellent information!
tadalafil 10 mg canada discount drugs cialis cialis 20mg prix en pharmacie where to buy cialis in ontario cialis rckenschmerzen i recommend cialis generico only here cialis pills cialis prezzo di mercato how much does a cialis cost tadalafil 20mg
http://waldburnnigh.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 04:21 ق.ظ

Kudos. Excellent information.
tarif cialis france we choice free trial of cialis cialis rezeptfrei sterreich cialis efficacit canadian cialis cialis billig precios cialis peru cialis qualitat look here cialis cheap canada no prescription cialis cheap
http://atabos.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 12:30 ب.ظ

Great postings. Cheers!
we like it cialis price safe site to buy cialis online precios cialis peru cialis 10mg prix pharmaci tadalafil 20 mg cialis price thailand cialis australian price purchase once a day cialis cialis kaufen wo cialis vs viagra
Buy cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 07:46 ب.ظ

Nicely put. Kudos!
canada discount drugs cialis cialis for daily use how do cialis pills work when will generic cialis be available generic cialis purchase once a day cialis only here cialis pills we like it cialis price buy generic cialis we choice free trial of cialis
http://humeapy.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 01:20 ق.ظ

Wow tons of excellent info!
200 cialis coupon cost of cialis per pill american pharmacy cialis buy cialis sample pack order a sample of cialis prescription doctor cialis when can i take another cialis generic cialis 20mg tablets discount cialis cialis tadalafil
Cialis pills
چهارشنبه 29 خرداد 1398 08:37 ق.ظ

This is nicely expressed. !
cialis pills in singapore acquistare cialis internet cost of cialis cvs cialis rezeptfrei cialis online ou trouver cialis sur le net how to buy cialis online usa generic cialis tadalafil cialis 5mg prix cialis dosage amounts
http://fastprefim.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 10:22 ق.ظ

Thanks a lot, Great stuff.
cialis generic tadalafil buy buy cialis online acheter du cialis a geneve cialis australian price we like it cialis price cialis 5 mg link for you cialis price buy cialis online cialis online acheter cialis kamagra
http://plewyger.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 04:05 ق.ظ

Regards! A good amount of material.

canadian drugs generic cialis low cost cialis 20mg buying brand cialis online legalidad de comprar cialis cialis pills tadalafilo acheter cialis meilleur pri canadian cialis no prescription cialis cheap cialis 30 day trial coupon
http://downprosim.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 02:38 ب.ظ

Kudos, Quite a lot of forum posts!

acquistare cialis internet american pharmacy cialis cialis arginine interactio click now cialis from canada generic cialis levitra cialis y deporte cialis online holland cialis kaufen click now cialis from canada cialis with 2 days delivery
canadian cialis online
یکشنبه 26 خرداد 1398 12:24 ق.ظ

Thanks! Wonderful stuff.
cialis e hiv buy generic cialis cialis para que sirve how does cialis work buying cialis overnight estudios de cialis genricos are there generic cialis cialis canada on line generic cialis tadalafil wow look it cialis mexico
wow cialis tadalafil 100mg
شنبه 25 خرداد 1398 10:15 ق.ظ

You explained this exceptionally well!
cialis coupons cialis with 2 days delivery buy cialis online cheapest cialis 200 dollar savings card only best offers cialis use estudios de cialis genricos cialis australia org recommended site cialis kanada buy name brand cialis on line cialis 5 mg schweiz
Buy cialis
جمعه 24 خرداد 1398 05:50 ق.ظ

Very good posts. Appreciate it!
achat cialis en suisse how do cialis pills work tadalafil 20mg click here to buy cialis cialis generic non 5 mg cialis generici cialis prices in england how does cialis work cialis 20 mg cut in half we like it cialis price
generic cialis pro
پنجشنبه 23 خرداد 1398 03:45 ب.ظ

You definitely made your point!
comprar cialis 10 espa241a viagra vs cialis vs levitra cialis generic tadalafil 20 mg cialis wir preise compare prices cialis uk rezeptfrei cialis apotheke click now buy cialis brand only best offers 100mg cialis no prescription cialis cheap
http://leilawbre.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 02:05 ق.ظ

You explained this superbly.
cialis 30 day trial coupon buy cialis online cheapest precios cialis peru cialis arginine interactio buy cialis online cheapest tadalafil generic buy cialis online legal india cialis 100mg cost cialis rezeptfrei where do you buy cialis
cialisvie.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 06:51 ق.ظ

You actually explained that adequately.
cialis sans ordonnance cialis generique 5 mg cialis daily reviews cialis online nederland wow cialis tadalafil 100mg cialis pills boards cialis online tadalafil 20mg ou acheter du cialis pas cher cialis without a doctor's prescription
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 01:45 ق.ظ

Nicely put, Thanks a lot.
estudios de cialis genricos buy cialis cialis alternative brand cialis generic preis cialis 20mg schweiz cialis sans ordonnance free generic cialis cialis with 2 days delivery cialis generico milano il cialis quanto costa
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 07:43 ب.ظ

Excellent postings. Thanks a lot!
sublingual cialis online cialis coupons printable cialis 10 doctissimo cialis sicuro in linea low cost cialis 20mg rezeptfrei cialis apotheke tadalafil generic cialis et insomni usa cialis online cialis e hiv
buy pfizer viagra in canada
شنبه 18 خرداد 1398 07:31 ق.ظ

great put up, very informative. I wonder why the opposite specialists of this sector do not notice this. You should continue your writing. I am confident, you've a great readers' base already!
Cialis online
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:24 ب.ظ

Many thanks. An abundance of posts.

cialis super acti interactions for cialis generic cialis pill online cialis kaufen buy brand cialis cheap costo in farmacia cialis cialis 30 day sample miglior cialis generico callus we use it cialis online store
Buy cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:52 ق.ظ

Thanks a lot. I value it!
cialis sale online cialis official site purchasing cialis on the internet cialis 20mg prix en pharmacie calis cialis pills in singapore how much does a cialis cost cialis authentique suisse cialis tablets for sale cialis savings card
Online cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:19 ق.ظ

Thanks, Good stuff.
non 5 mg cialis generici cialis 5 mg schweiz cialis manufacturer coupon cialis rezeptfrei sterreich cialis online cialis efficacit when can i take another cialis prices on cialis 10 mg canadian cialis when can i take another cialis
Buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 09:46 ب.ظ

Kudos! Awesome information.
cialis baratos compran uk cialis daily new zealand click now cialis from canada the best site cialis tablets venta de cialis canada cialis super kamagra purchasing cialis on the internet cialis prices in england pastillas cialis y alcoho cialis 20mg prix en pharmacie
buy cialis delhi
سه شنبه 13 آذر 1397 10:55 ق.ظ

Excellent tips. Thanks a lot.
cialis therapie generic cialis at the pharmacy cialis bula tadalafilo buy name brand cialis on line brand cialis nl what is cialis il cialis quanto costa prezzo di cialis in bulgaria prescription doctor cialis
Cialis canada
دوشنبه 12 آذر 1397 11:13 ب.ظ

Many thanks. Valuable information.
cialis e hiv acheter du cialis a geneve generic cialis with dapoxetine only now cialis 20 mg american pharmacy cialis generic cialis at walmart rx cialis para comprar cialis canada cialis canada enter site very cheap cialis
buy generic cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 10:21 ق.ظ

Perfectly expressed indeed! !
cialis soft tabs for sale click here to buy cialis we recommend cheapest cialis cialis canada cialis cuantos mg hay cialis reviews rezeptfrei cialis apotheke cialis therapie calis cialis tablets
Buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 10:41 ب.ظ

Really all kinds of great info.
cialis ahumada cialis tadalafil cialis generico lilly how do cialis pills work cialis 5 effetti collaterali order generic cialis online cialis daily reviews tadalafil 20 mg cialis prezzo in linea basso safe dosage for cialis
buy cials online
یکشنبه 11 آذر 1397 09:43 ق.ظ

Thank you. I value it!
purchase once a day cialis cialis kamagra levitra cialis 5 mg funziona we choice cialis pfizer india 5 mg cialis coupon printable cialis online prices for cialis 50mg pastillas cialis y alcoho cialis 20 mg cialis daily new zealand
buy cheap cialis coupon
شنبه 10 آذر 1397 10:54 ب.ظ

Thanks a lot, I enjoy this.
effetti del cialis price cialis wal mart pharmacy cialis online holland we choice free trial of cialis india cialis 100mg cost the best choice cialis woman we use it cialis online store weblink price cialis cuanto cuesta cialis yaho buy generic cialis
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نمایش نظرات 1 تا 30

:درباره وبلاگ


:آرشیو


:پیوندها


:پیوندهای روزانه


:نویسندگان


:نظرسنجی






The theme being used is MihanBlog created by ThemeBox